At a glance
- Author
- Informatik.uz metodistlar jamoasi
- Year
- 2026
- Language
- Uzbek
- Duration
- 45 min
- Length
- 5 pages / slides
- File types
- DOCX · 12 KB
- Grade / stage
- Grade 5
Goals and outcomes
- Kompyuter grafikasi va rastr tasvir tushunchasini sodda tushuntirish
- Paint dasturining asosiy asboblaridan foydalanishni o‘rgatish
- Ijodiy fikrlash va estetik didni rivojlantirish
Equipment and resources
- Windows va Paint o‘rnatilgan kompyuterlar
- Proyektor
- Namuna rasmlar
Files1
- Download
Word (.docx) — tahrirlash mumkin
docx12 KB· Yuklab olib, o‘z sinfingizga moslashtiring
Description
Contents
Paint — Windows tarkibidagi oddiy grafik muharrir. U 5-sinf o‘quvchilariga kompyuterda rasm chizish asoslarini, ranglar va shakllar bilan ishlashni o‘rgatish uchun juda mos. Dars davomida o‘quvchilar “Mening orzuimdagi uy” rasmini chizadi.
Kutilayotgan natijalar
- Paint dasturini ochadi va interfeys qismlarini nomlaydi.
- Qalam, cho‘tka, o‘chirg‘ich, to‘ldirish, shakllar va matn asboblaridan foydalanadi.
- Asosiy va qo‘shimcha ranglarni tanlaydi.
- Rasmni PNG yoki JPG formatida saqlaydi.
Asosiy tushunchalar
- Kompyuter grafikasi — kompyuter yordamida tasvir yaratish va tahrirlash.
- Piksel — ekrandagi eng kichik nuqta. Rasm minglab rangli piksellardan tashkil topadi.
- Rastr tasvir — piksellardan iborat rasm. Juda kattalashtirilsa, “kataklar” ko‘rinib qoladi.
Darsning borishi
1. Motivatsiya (5 daqiqa)
O‘qituvchi multfilm kadrini ko‘rsatadi va uni kattalashtirib piksellarni namoyish qiladi. Savol: “Bu rasm nimalardan tuzilgan?”
2. Paint bilan tanishuv (10 daqiqa)
- Dasturni ochish: Pusk → Paint yoki qidiruvga “Paint” yozish.
- Asboblar: qalam, cho‘tkalar, o‘chirg‘ich, to‘ldirish (chelak), rang tanlash (pipetka), lupa, matn (A).
- Shakllar: chiziq, egri chiziq, to‘rtburchak, oval, uchburchak, yulduz; kontur va to‘ldirish turlari.
- Ranglar: 1-rang (sichqonchaning chap tugmasi), 2-rang (o‘ng tugmasi), “Ranglarni tahrirlash”.
- Belgilash: rasmning bir qismini nusxalash va ko‘chirish.
- Muhim maslahat: Shift tugmasini bosib turib chizilsa — to‘g‘ri chiziq, kvadrat va doira hosil bo‘ladi.
3. Amaliy ish: “Mening orzuimdagi uy” (20 daqiqa)
- To‘rtburchak bilan uy devorini chizing va rang bilan to‘ldiring.
- Uchburchak bilan tom chizing.
- Kvadratlar bilan derazalar, to‘rtburchak bilan eshik chizing.
- Oval va cho‘tka yordamida daraxt, quyosh va bulutlar qo‘shing.
- Osmon va o‘tni “to‘ldirish” asbobi bilan bo‘yang (kontur yopiq bo‘lishiga e’tibor bering!).
- “Matn” asbobi bilan rasm ostiga ismingizni yozing.
- Rasmni “Ism_uy.png” nomi bilan saqlang.
4. Ko‘rgazma (5 daqiqa)
O‘qituvchi bir nechta ishni proyektorda ko‘rsatadi. O‘quvchilar eng ijodiy, eng chiroyli va eng aniq chizilgan rasmni tanlaydi.
5. Yakun va uyga vazifa (5 daqiqa)
Uyga vazifa: “Mening sevimli fasl” mavzusida rasm chizish. Kompyuter bo‘lmasa — daftarda rasm chizib, qaysi Paint asboblari bilan chizish mumkinligini yozish.
Ko‘p uchraydigan xatolar
- “To‘ldirish” butun fonni bo‘yab yuboradi — kontur yopilmagan. Ctrl+Z bilan qaytarib, konturni tutashtiring.
- Rasm saqlanmay yopiladi — har 5 daqiqada Ctrl+S bosishni eslating.
Baholash mezonlari
- 5: kamida 5 xil asbob ishlatilgan, rasm to‘liq va tartibli, to‘g‘ri saqlangan.
- 4: asosiy elementlar bor, 1–2 ta kamchilik.
- 3: rasm chala, asboblar kam ishlatilgan.
O‘qituvchiga maslahat
Paint’dan keyin bolalarga mos onlayn grafik muharrirlar yoki Scratch’dagi kostyum muharriri bilan davom ettirish mumkin — bu vektor grafikaga o‘tish uchun yaxshi ko‘prik.