Google Docs va Drive: o‘quvchilar bilan onlayn hamkorlikda ishlash

Guruh loyihasida hujjatni Telegram orqali “yakuniy_2_tuzatilgan.docx” qilib yuborish o‘tmishda qoldi. Google Docs bilan bir nechta o‘quvchi bitta hujjat ustida bir vaqtda ishlaydi, o‘qituvchi esa jarayonni real vaqtda kuzatadi. Buning uchun faqat Google hisobi va brauzer kerak.

Google Drive — bulutli “papka”

• Har bir hisobga 15 GB bepul joy beriladi.
• Hujjatlar avtomatik saqlanadi — “Saqlash” tugmasi yo‘q.
• Istalgan qurilmadan kirish mumkin: kompyuter, telefon, planshet.
• Word, Excel va PowerPoint fayllarini ochib, tahrirlash mumkin.

Hujjatni ulashish: 3 xil huquq

Ulashish tugmasini bosing va huquqni tanlang:

• Ko‘ruvchi — faqat o‘qiy oladi (dars materiallari uchun).
• Izohlovchi — izoh va taklif qoldiradi, lekin matnni o‘zgartira olmaydi (o‘qituvchi tekshiruvi uchun).
• Muharrir — to‘liq tahrirlash huquqi (guruh a’zolari uchun).

Xavfsizlik: “Havolaga ega har kim — muharrir” sozlamasini ommaviy guruhlarda ishlatmang. Kimdir tasodifan yoki ataylab hamma narsani o‘chirib yuborishi mumkin.

Izohlar va takliflar

• Matnni belgilab, Ctrl + Alt + M — izoh qoldirish.
• Izohda @ism yozsangiz, o‘sha odamga xabar boradi va unga vazifa biriktiriladi.
• Taklif rejimi (o‘ng yuqoridagi qalam belgisi → “Taklif qilish”) — o‘zgarishlar rangli ko‘rinadi, muallif ularni qabul yoki rad etadi. O‘qituvchi uchun insho va referatlarni tekshirishda juda qulay.

Versiyalar tarixi

Fayl → Versiyalar tarixi (Ctrl + Alt + Shift + H) — kim, qachon va nimani o‘zgartirganini ko‘rsatadi. Kerak bo‘lsa, istalgan oldingi versiyani tiklash mumkin. Guruh loyihasida har bir o‘quvchining hissasini baholashda bu funksiya juda foydali!

Guruh loyihasi uchun tuzilma

1. O‘qituvchi shablon hujjat yaratadi: sarlavhalar va har bir bo‘lim uchun mas’ul o‘quvchi ismi.
2. Har bir guruhga nusxa beradi (Fayl → Nusxa yaratish).
3. O‘quvchilar o‘z bo‘limlarini yozadi va bir-birining ishiga izoh qoldiradi.
4. O‘qituvchi jarayon davomida takliflar rejimida fikr bildiradi.
5. Yakunda hujjat PDF sifatida yuklab olinadi: Fayl → Yuklab olish → PDF.

Boshqa foydali imkoniyatlar

• Ovozli yozish: Asboblar → Ovozli yozish (Ctrl + Shift + S) — o‘zbek tilini ham qo‘llab-quvvatlaydi.
• Tarjima: Asboblar → Hujjatni tarjima qilish.
• Tadqiqot (Explore): hujjatdan chiqmasdan internetdan rasm va ma’lumot qidirish.
• Oflayn rejim: internet bo‘lmaganda ham ishlash, ulanish tiklanganda sinxronlanadi.

Google Sheets va Slides

Xuddi shu tamoyil jadvallar (Sheets) va taqdimotlar (Slides) uchun ham ishlaydi. Masalan, 5 kishilik guruh bitta taqdimotda har biri o‘z slaydini bir vaqtda tayyorlaydi — 40 daqiqalik ish 10 daqiqada bitadi.

O‘qituvchi uchun maslahat

Drive’da tartibli tuzilma yarating: Sinf → Fan → Mavzu. Har bir sinf uchun umumiy papka ochib, o‘quvchilarga “Ko‘ruvchi” huquqini bering — dars materiallari doimo bitta joyda bo‘ladi.