Internet va elektron pochta — dars ishlanmasi

Dars o‘quvchilarga internetdan ma’lumot topish va elektron pochta orqali rasmiy muloqot qilishni o‘rgatadi. Dars oxirida har bir o‘quvchi o‘qituvchiga uyga vazifa faylini biriktirilgan xat ko‘rinishida yuboradi.

Kutilayotgan natijalar

1. Brauzer, sayt, veb-sahifa va URL manzil tushunchalarini farqlaydi.
2. Qidiruv tizimida kalit so‘zlar va maxsus operatorlardan foydalanadi.
3. Topilgan ma’lumotning ishonchliligini baholaydi.
4. Elektron xat yozadi: mavzu, murojaat, matn, imzo.
5. Xatga fayl biriktiradi va xatga javob beradi.

Darsning borishi

1. Motivatsiya (5 daqiqa)

Savol: “Ertaga Toshkentda ob-havo qanday bo‘lishini 30 soniyada qanday bilish mumkin?” O‘quvchilar takliflaridan qidiruv tizimi mavzusiga o‘tiladi.

2. Qidiruv sirlari (10 daqiqa)

• Kalit so‘zlarni qisqa yozing: “Amir Temur tug‘ilgan yili”, “Amir Temur haqida menga ma’lumot bering” emas.
• Qo‘shtirnoq — aniq ibora: "sun’iy yo‘ldosh"
• Minus — so‘zni chiqarish: jaguar -mashina
• site: — bitta saytda qidirish: site:uz informatika darslik
• filetype: — fayl turi: informatika test filetype:pdf

Ma’lumot ishonchliligini tekshirish: muallif kim? Sana qachon? Rasmiy manbami (.gov.uz, .edu.uz)? Boshqa manbalarda ham shunday yozilganmi?

3. Amaliy mashq: “Qidiruv poygasi” (8 daqiqa)

Juftliklar quyidagi savollarga javob topadi va manba havolasini yozadi:

1. Al-Xorazmiy qaysi asrda yashagan?
2. O‘zbekistonning eng baland cho‘qqisi va uning balandligi.
3. 1 megabayt necha kilobayt?
4. Informatika bo‘yicha xalqaro olimpiada (IOI) birinchi marta qaysi yili o‘tkazilgan?

4. Elektron pochta (12 daqiqa)

• Manzil tuzilishi: foydalanuvchi_nomi@domen (masalan, ali.karimov@gmail.com).
• Xat qismlari: Kimga, Nusxa (Cc), Mavzu, Matn, Ilova.
• Rasmiy xat namunasi: Mavzu: “7-A sinf, Karimov Ali — uyga vazifa”. Matn: “Assalomu alaykum, hurmatli ustoz! Uyga vazifani ilova qilib yubordim. Hurmat bilan, Ali Karimov.”
• Amaliy: o‘quvchilar o‘qituvchi manziliga mavzu va murojaatli xat yozib, Word faylini biriktiradi.

5. Internet odobi (netiket) (5 daqiqa)

1. Har doim mavzu qatorini to‘ldiring.
2. Salomlashing va imzo qo‘ying.
3. Faqat katta harflarda yozmang — bu “baqirish” deb qabul qilinadi.
4. Notanish manzillardan kelgan fayl va havolalarni ochmang.
5. Parolingizni hech kimga aytmang.

6. Yakun va uyga vazifa (5 daqiqa)

Uyga vazifa: o‘zi qiziqqan kasb haqida 3 ta ishonchli manbadan ma’lumot topib, qisqa matn tayyorlash va o‘qituvchiga elektron pochta orqali yuborish.

Baholash

• Qidiruv poygasidagi to‘g‘ri javoblar va manbalar — 2 ball
• To‘g‘ri rasmiylashtirilgan xat (mavzu, murojaat, imzo) — 2 ball
• Fayl to‘g‘ri biriktirilgan — 1 ball

O‘qituvchiga eslatma

13 yoshga to‘lmagan o‘quvchilar ko‘plab pochta xizmatlarida mustaqil akkaunt ocha olmaydi. Bunday holda maktab domenidagi o‘quv akkauntlari yoki ota-ona nazoratidagi akkauntlardan foydalaning.