Asosiy kontentga o‘tish
Informatik.uz
4-bob. Internet va xavfsizlik

Kompyuter viruslari va antivirus dasturlari

Kompyuter viruslari nima, ular qanday tarqaladi va kompyuterni ulardan qanday himoya qilish mumkinligini bilib olamiz.

10-mavzu / 111 daq o‘qishYangilangan: 27-oktabr, 2026
Mavzular ro‘yxati (10 / 11)

5-bob. Axborotni kodlash

  1. 11Axborot o‘lchov birliklari

Kompyuter virusi — o‘zini ko‘paytira oladigan va foydalanuvchiga bildirmasdan zarar yetkazadigan zararli dastur. Virus fayllarni buzishi, ma’lumotlarni o‘chirishi yoki o‘g‘irlashi, kompyuter ishini sekinlashtirishi mumkin. Viruslarning bir turi — qurt, u tarmoq bo‘ylab o‘zi tarqaladi; troyan esa foydali dastur niqobi ostida yashirinadi.

Viruslar ko‘pincha elektron pochtadagi biriktirilgan fayllar orqali, shubhali saytlardan yuklab olingan dasturlar va fleshka orqali tarqaladi. Kompyuterda virus bor degan gumon quyidagi belgilardan paydo bo‘ladi: u g‘ayritabiiy sekin ishlaydi, fayllar yo‘qoladi, ekranda begona oynalar chiqadi.

Himoya uchun antivirus dasturi (Kaspersky, ESET, Windows Defender va boshqalar) o‘rnatiladi: u fayllarni tekshiradi va topilgan viruslarni o‘chiradi. Antivirusning ma’lumotlar bazasini muntazam yangilab turish kerak, chunki yangi viruslar doimo paydo bo‘ladi. Shuningdek, noma’lum fayllarni ochmang, dasturlarni faqat rasmiy saytdan yuklang va muhim fayllaringizning nusxasini saqlab qo‘ying.

Asosiy xulosalar

  • Virus — o‘zini ko‘paytiradigan zararli dastur.
  • Viruslar pochta, shubhali saytlar va fleshka orqali tarqaladi.
  • Antivirus fayllarni tekshiradi va viruslarni o‘chiradi.
  • Antivirus bazasini yangilash va zaxira nusxa saqlash zarur.

Amaliy topshiriqlar

  1. Antivirus dasturini ishga tushirib, fleshka yoki biror papkani tekshiring va natijani (nechta fayl tekshirildi, nechta tahdid topildi) yozing.
  2. Virusdan himoyalanish bo‘yicha 5 ta qoidadan iborat eslatma tuzing va uni sinf devoriga osish uchun chiroyli rasmiylashtiring.
  3. Qurt va troyan farqini o‘z so‘zlaringiz bilan tushuntiring va har biriga hayotdan o‘xshatish keltiring.

Mustahkamlash savollari

O‘zingizni sinab ko‘ring: avval o‘ylab ko‘ring, keyin javobni oching.

  1. 1Kompyuter virusi nima?
    O‘zini ko‘paytira oladigan va zarar yetkazadigan zararli dastur.
  2. 2Antivirus bazasini nega yangilab turish kerak?
    Chunki yangi viruslar paydo bo‘ladi, antivirus esa faqat o‘zi biladigan viruslarni topadi.

0 / 11 mavzu o‘tildi

Kirib belgilash
Informatika 7-sinf darsligi muqovasi
DarslikdaInformatika — 7-sinf