Asosiy kontentga o‘tish
Informatik.uz
2-bob. Ofis dasturlari

Matn muharririda hujjat tayyorlash

Matn muharriri yordamida referat, xat yoki e’lon tayyorlashni o‘rganamiz: matn terish, shrift va abzatsni sozlash, hujjatni saqlash.

4-mavzu / 111 daq o‘qishYangilangan: 27-oktabr, 2026
Mavzular ro‘yxati (4 / 11)

5-bob. Axborotni kodlash

  1. 11Axborot o‘lchov birliklari

Matn muharriri — matnni terish, tahrirlash va chop etishga tayyorlash uchun dastur. Eng mashhurlari Microsoft Word, LibreOffice Writer va Google Docs. Bu dasturlarda yozilgan fayl hujjat deyiladi va u o‘z formatida (masalan, .docx yoki .odt) saqlanadi.

Matn bilan ishlashda avval uni teramiz, so‘ng formatlaymiz: matnni belgilab olib, shrift turi va o‘lchamini, qalin, kursiv yoki tagiga chizilgan ko‘rinishini tanlaymiz. Abzats uchun tekislash (chapga, o‘rtaga, o‘ngga, kenglik bo‘yicha), qatorlar orasidagi masofa va birinchi qatordagi chekinish sozlanadi. Sarlavhalar odatda kattaroq va qalin shriftda yoziladi.

Hujjat bilan ishlashda yana bir necha qulay vosita bor: imlo tekshiruvi xato yozilgan so‘zni qizil chiziq bilan ko‘rsatadi, «Topish va almashtirish» esa so‘zni butun matn bo‘ylab bir zumda o‘zgartiradi. Ishni tez-tez saqlab turing (Ctrl + S), aks holda elektr o‘chib qolsa, yozganlaringiz yo‘qolishi mumkin. Chop etishdan oldin «Chop etishni oldindan ko‘rish» orqali sahifa qanday ko‘rinishini tekshirish foydali.

Asosiy xulosalar

  • Matn muharriri matnni terish, tahrirlash va chop etishga tayyorlash uchun xizmat qiladi.
  • Formatlash — shrift, abzats va sahifa ko‘rinishini sozlash.
  • Imlo tekshiruvi va «Topish va almashtirish» ishni tezlashtiradi.
  • Hujjatni tez-tez saqlab turish kerak (Ctrl + S).

Amaliy topshiriqlar

  1. Matn muharririda «Mening maktabim» nomli 6–8 qatorli matn yozing: sarlavhani o‘rtaga qo‘yib katta qalin shriftda, asosiy matnni esa kenglik bo‘yicha tekislab formatlang.
  2. Matnda biror so‘zni (masalan, «maktab») «Topish va almashtirish» yordamida boshqa so‘zga almashtiring va nechta joyda almashganini sanang.
  3. Hujjatni o‘z nomi bilan saqlang, so‘ng «Chop etishni oldindan ko‘rish» rejimini oching va sahifada matn qanday joylashganini tasvirlab bering.

Mustahkamlash savollari

O‘zingizni sinab ko‘ring: avval o‘ylab ko‘ring, keyin javobni oching.

  1. 1Formatlash nima?
    Matnning ko‘rinishini sozlash: shrift, o‘lcham, tekislash, qatorlar orasidagi masofa va boshqalar.
  2. 2Nima uchun hujjatni tez-tez saqlash kerak?
    Kutilmagan o‘chish yoki xatolik bo‘lsa, yozilgan matn yo‘qolib ketmasligi uchun.

0 / 11 mavzu o‘tildi

Kirib belgilash
Informatika 7-sinf darsligi muqovasi
DarslikdaInformatika — 7-sinf