Asosiy kontentga o‘tish
Informatik.uz
4-bob. Matn va grafika bilan ishlash

Matn muharririda ishlash va formatlash

Matn muharririda matn terish, belgilash va tahrirlashni, shuningdek shrift, o‘lcham, rang va tekislash bilan hujjatni chiroyli rasmiylashtirishni o‘rganamiz.

9-mavzu / 111 daq o‘qishYangilangan: 27-oktabr, 2026
Mavzular ro‘yxati (9 / 11)

Matn muharriri — matnni terish, tahrirlash va saqlash uchun dastur (masalan, Word yoki LibreOffice Writer). Matn terishda tugmalar bilan birga kursor — yozuv joyini ko‘rsatuvchi miltillovchi chiziq ishlatiladi. Yangi qatorga o‘tish uchun Enter bosiladi, bitta belgini o‘chirish uchun Backspace yoki Delete bosiladi.

Matnning bir qismi ustida amal bajarish uchun avval uni belgilash kerak: sichqoncha tugmasini bosib turib matn ustidan yurgizing. Belgilangan qismni nusxalash (Ctrl+C), qirqib olish (Ctrl+X) va boshqa joyga qo‘yish (Ctrl+V) mumkin. Xatoni bartaraf qilish uchun Ctrl+Z bilan oxirgi amalni bekor qilinadi.

Formatlash — matnning ko‘rinishini o‘zgartirish. Siz shrift turini, o‘lchamini, rangini, qalin (Ctrl+B), kursiv (Ctrl+I) va tagiga chizilgan (Ctrl+U) yozuvni tanlay olasiz. Abzasning tekislash usuli ham o‘zgaradi: chap, o‘ng, o‘rtada yoki ikki chetdan teng.

Chiroyli hujjat uchun bir nechta oddiy qoidaga amal qiling: sarlavhani kattaroq va qalin qiling, asosiy matn uchun bitta o‘qishga qulay shrift tanlang, juda ko‘p rang ishlatmang. Hujjat tayyor bo‘lgach, uni tushunarli nom bilan saqlang.

Asosiy xulosalar

  • Matn muharriri matn terish, tahrirlash va saqlash uchun xizmat qiladi.
  • Matn bilan amal bajarishdan oldin uni belgilash kerak.
  • Ctrl+C, Ctrl+X, Ctrl+V va Ctrl+Z — eng foydali tezkor tugmalar.
  • Formatlash shrift, o‘lcham, rang va tekislashni o‘zgartiradi.
  • Hujjat tayyor bo‘lgach, uni tushunarli nom bilan saqlash kerak.

Amaliy topshiriqlar

  1. Matn muharririda o‘zingiz haqingizda 4–5 gapdan iborat kichik matn yozing.
  2. Matnning sarlavhasini 16 pt, qalin va o‘rtada tekislab, asosiy qismini 12 pt shriftda chap tekislashda rasmiylashtiring.
  3. Bir gapni nusxalab uch marta qo‘ying, so‘ng Ctrl+Z bilan oxirgi qo‘yishni bekor qiling. Natijani tushuntiring.

Mustahkamlash savollari

O‘zingizni sinab ko‘ring: avval o‘ylab ko‘ring, keyin javobni oching.

  1. 1Matnni formatlash nimani anglatadi?
    Matn mazmunini o‘zgartirmasdan uning ko‘rinishini — shrift, o‘lcham, rang, tekislashni o‘zgartirish.
  2. 2Matnning bir qismini nusxalash uchun nima qilish kerak?
    Uni belgilab, Ctrl+C bosish, so‘ng kerakli joyda Ctrl+V bosish.

0 / 11 mavzu o‘tildi

Kirib belgilash
Informatika 5-sinf darsligi muqovasi
DarslikdaInformatika — 5-sinf