Asosiy kontentga o‘tish
Informatik.uz
2-bob. Fayllar va papkalar

Fayllar bilan amallar

Papka va fayl yaratish, nomini o‘zgartirish, nusxalash, ko‘chirish va o‘chirishni o‘rganamiz. Nusxalash bilan ko‘chirish nima bilan farq qilishini va o‘chirilgan faylni «Savat»dan qaytarishni bilib olamiz.

5-mavzu / 112 daq o‘qishYangilangan: 27-oktabr, 2026
Mavzular ro‘yxati (5 / 11)

Yangi papka yaratish uchun bo‘sh joyda sichqonchaning o‘ng tugmasini bosamiz, kontekst menyudan yangi papka yaratish buyrug‘ini tanlaymiz va papkaga nom yozamiz. Yangi fayl odatda dastur yordamida yaratiladi, masalan, matn muharririda hujjat yozib saqlaymiz. Nomni o‘zgartirish uchun fayl yoki papkani tanlab, F2 tugmasini bosamiz.

Nusxalashda fayl o‘z joyida qoladi, yangi joyda esa uning aynan bir xil nusxasi paydo bo‘ladi. Ko‘chirishda fayl eski joyidan olinib, yangi joyga o‘tkaziladi, eski joyda qolmaydi. Buning uchun tezkor tugmalar qulay: Ctrl + C — nusxa olish, Ctrl + X — qirqib olish, Ctrl + V — qo‘yish. Avval nusxa olinadi yoki qirqiladi, so‘ng kerakli papka ochilib, fayl qo‘yiladi.

Keraksiz faylni o‘chirish uchun uni tanlab, Delete tugmasini bosamiz. Odatda o‘chirilgan fayl darhol yo‘qolmaydi, u «Savat»ga tushadi va uni u yerdan qayta tiklash mumkin. Savat tozalangandan keyin esa fayl qaytmasligi mumkin. Flesh-xotiradagi fayllar esa odatda «Savat»ga tushmaydi, shuning uchun o‘chirishda ehtiyot bo‘ling.

Bir nechta faylni birdan tanlash uchun Ctrl tugmasini bosib turib, har bir faylni alohida bosamiz. Ketma-ket turgan fayllarni tanlash uchun birinchisini bosamiz, so‘ng Shift tugmasini bosib turib oxirgisini bosamiz. Muhim fayllarning zaxira nusxasini boshqa joyga ham saqlab qo‘ying: shunda ular yo‘qolsa ham, ma’lumotlaringiz saqlanib qoladi.

Asosiy xulosalar

  • Yangi papka kontekst menyu orqali yaratiladi, nomi F2 tugmasi bilan o‘zgartiriladi.
  • Nusxalashda fayl eski joyida qoladi, ko‘chirishda esa yangi joyga o‘tadi.
  • Ctrl + C, Ctrl + X, Ctrl + V — nusxa olish, qirqish va qo‘yish tugmalari.
  • O‘chirilgan fayl odatda «Savat»ga tushadi va uni qaytarish mumkin.
  • Muhim fayllarning zaxira nusxasini saqlab qo‘ying.

Amaliy topshiriqlar

  1. Ish stolida «Informatika» nomli papka yarating va uning ichiga «Vazifalar» nomli ikkinchi papkani qo‘shing.
  2. Bitta faylni boshqa papkaga nusxalang, boshqa faylni esa ko‘chiring; ikkala papkada nima o‘zgarganini solishtirib, farqini yozing.
  3. Keraksiz matn faylini yarating, uni o‘chiring, «Savat»ni oching va faylni qayta tiklang.

Mustahkamlash savollari

O‘zingizni sinab ko‘ring: avval o‘ylab ko‘ring, keyin javobni oching.

  1. 1Nusxalash va ko‘chirish amallari qanday farq qiladi?
    Nusxalashda fayl eski joyida ham qoladi, ko‘chirishda esa eski joyidan yo‘qolib, yangi joyga o‘tadi.
  2. 2O‘chirilgan fayl odatda qayerga tushadi va uni qaytarish mumkinmi?
    «Savat»ga tushadi; uni u yerdan tiklash mumkin.
  3. 3Bir nechta faylni birdan qanday tanlash mumkin?
    Ctrl tugmasini bosib turib har bir faylni bosish yoki Shift yordamida ketma-ket turgan fayllarni belgilash orqali.

0 / 11 mavzu o‘tildi

Kirib belgilash
Informatika 5-sinf darsligi muqovasi
DarslikdaInformatika — 5-sinf