Asosiy kontentga o‘tish
Informatik.uz
1-bob. Kompyuter bilan tanishuv

Kompyuterda xavfsiz ishlash qoidalari

Maktabda ham, uyda ham kompyuterdan xavfsiz foydalanamiz: to‘g‘ri o‘tirish, ko‘z va sog‘liqni asrash, elektr xavfsizligi hamda shaxsiy ma’lumotlar va parolni himoya qilish qoidalarini o‘rganamiz.

3-mavzu / 111 daq o‘qishYangilangan: 27-oktabr, 2026
Mavzular ro‘yxati (3 / 11)

Kompyuter oldida to‘g‘ri o‘tirish sog‘lig‘ingizni asraydi. Orqangiz tik bo‘lsin, oyoqlaringiz polda tursin, tirsaklaringiz esa stolda erkin yotsin. Ekran ko‘zdan taxminan 50–70 sm uzoqlikda bo‘lsin, uning yuqori qirrasi ko‘z balandligida yoki biroz pastroqda turishi kerak.

Ko‘zlar ekranga qarab ishlashdan tez charchaydi. Har 20–30 daqiqada ishni to‘xtatib, uzoqdagi narsaga qarang, ko‘z uchun mashq qiling va biroz yuring. Xona yaxshi yoritilgan bo‘lsin, yorug‘lik esa ekranga tushib, aks etib turmasin.

Elektr xavfsizligi ham muhim. Ho‘l qo‘l bilan rozetkaga, simlarga va ulangan qurilmalarga tegmang. Tizim blokining qopqog‘ini ochmang, qurilmalarga suv yoki ichimlik to‘kmang. Tutun yoki kuyish hidini sezsangiz, kompyuterga tegmasdan darhol ustozga xabar bering.

Kompyuterda ma’lumotlaringizni ham himoya qilish kerak. Parolingizni hech kimga aytmang, ismingiz yoki tug‘ilgan kuningizni parol qilib qo‘ymang. Noma’lum havolalarni bosmang, begonalardan kelgan fayllarni ochmang. Shubhali narsani ko‘rsangiz, kattalarga ayting.

Asosiy xulosalar

  • Orqa tik, oyoqlar polda, ekran ko‘zdan taxminan 50–70 sm uzoqlikda bo‘lsin.
  • Har 20–30 daqiqada tanaffus qilib, ko‘zlarga dam bering.
  • Ho‘l qo‘l bilan rozetka va simlarga tegmang, qurilmalarga suyuqlik to‘kmang.
  • Tutun yoki kuyish hidini sezsangiz, darhol ustozga xabar bering.
  • Parolni hech kimga aytmang va noma’lum havolalarni bosmang.

Amaliy topshiriqlar

  1. Sinfdagi kompyuter ish joyini tekshiring: ekran masofasi, o‘tirish holati va yoritilishi qoidalarga mos keladimi? Natijani 3 ta gapda yozing.
  2. Ko‘z uchun mashq bajaring: 20 soniya uzoqdagi narsaga qarang, so‘ng ko‘zlaringizni sekin 10 marta yuming va oching.
  3. Kompyuterda xavfsiz ishlash bo‘yicha 5 ta qoidadan iborat rasmli eslatma tayyorlang.

Mustahkamlash savollari

O‘zingizni sinab ko‘ring: avval o‘ylab ko‘ring, keyin javobni oching.

  1. 1Ekran ko‘zdan qancha uzoqlikda bo‘lishi kerak?
    Taxminan 50–70 sm uzoqlikda.
  2. 2Nima uchun kompyuterda ishlaganda tanaffus qilish kerak?
    Ko‘zlar, orqa va qo‘llar charchamasligi hamda sog‘liqqa zarar yetmasligi uchun.
  3. 3Tizim blokidan tutun chiqayotganini sezsangiz, nima qilasiz?
    Kompyuterga tegmayman va darhol ustozga yoki kattalarga xabar beraman.

0 / 11 mavzu o‘tildi

Kirib belgilash
Informatika 5-sinf darsligi muqovasi
DarslikdaInformatika — 5-sinf