Asosiy kontentga o‘tish
Informatik.uz
1-bob. Elektron jadvallar

Katak, qator va ustun

Elektron jadval ma’lumotlarni kiritish va hisoblash uchun xizmat qiladi. Ustun, qator, katak va diapazon nima ekanini, katak manzili qanday yozilishini o‘rganamiz.

1-mavzu / 111 daq o‘qishYangilangan: 27-oktabr, 2026
Mavzular ro‘yxati (1 / 11)

Elektron jadval — ma’lumotlarni jadval shaklida kiritish, hisoblash va tahlil qilish uchun mo‘ljallangan dastur. Eng mashhurlari: Microsoft Excel, LibreOffice Calc va Google Sheets. Jadval fayli ish kitobi deb ataladi, u bir nechta varaqdan iborat bo‘lishi mumkin.

Varaq ustunlar va qatorlardan tuzilgan. Ustunlar lotin harflari (A, B, C …), qatorlar esa raqamlar (1, 2, 3 …) bilan belgilanadi. Ustun va qator kesishgan joy katak deyiladi. Har bir katakning manzili bor: u ustun harfi va qator raqamidan iborat, masalan, B3.

Bir nechta qo‘shni katak diapazon hosil qiladi. Uning manzili boshlang‘ich va oxirgi katak orasiga ikki nuqta qo‘yib yoziladi: A1:C5 diapazoni A1 dan C5 gacha bo‘lgan barcha kataklarni o‘z ichiga oladi. Hozir tanlangan katak faol katak deyiladi, ma’lumot aynan unga kiritiladi.

Katakka matn, son, sana yoki formula kiritish mumkin. Odatda matn katakning chap tomoniga, sonlar o‘ng tomoniga tekislanadi, shu orqali ma’lumot turini bilib olish mumkin. Kiritish Enter tugmasi bilan tasdiqlanadi, Esc tugmasi esa uni bekor qiladi.

Asosiy xulosalar

  • Elektron jadval ma’lumotlarni kiritish, hisoblash va tahlil qilish uchun xizmat qiladi.
  • Ustunlar harflar, qatorlar raqamlar bilan belgilanadi.
  • Katak manzili ustun harfi va qator raqamidan iborat (masalan, B3).
  • Diapazon A1:C5 kabi yoziladi.
  • Matn odatda chapga, sonlar o‘ngga tekislanadi.

Amaliy topshiriqlar

  1. Elektron jadval dasturini oching, A1 katagiga o‘z ismingizni, B1 katagiga yoshingizni kiriting.
  2. A1 dan C4 gacha bo‘lgan kataklarga sinfdoshlaringizning ismi, fani va bahosini kiritib kichik jadval tuzing, so‘ng ustun kengligini matnga moslang.
  3. Daftarga yozing: D2 katagi qaysi ustun va qatorda turadi? B1:B4 diapazonida nechta katak bor? Javoblaringizni dasturda tekshirib ko‘ring.

Mustahkamlash savollari

O‘zingizni sinab ko‘ring: avval o‘ylab ko‘ring, keyin javobni oching.

  1. 1Katak manzili qanday yoziladi?
    Ustun harfi va qator raqami bilan, masalan, C5.
  2. 2A1:C5 diapazonida nechta katak bor?
    15 ta: 3 ta ustun va 5 ta qator.
  3. 3Ish kitobi nima?
    Elektron jadval fayli; u bir nechta varaqdan iborat bo‘lishi mumkin.

0 / 11 mavzu o‘tildi

Kirib belgilash
Informatika 8-sinf darsligi muqovasi
DarslikdaInformatika — 8-sinf