Asosiy kontentga o‘tish
Informatik.uz
2-bob. Ma’lumotlar bazasi

Ma’lumotlar bazasida qidirish va so‘rovlar

Ma’lumotlar bazasidan kerakli yozuvlarni topish uchun so‘rov qanday tuzilishini, shartlar va saralashni o‘rganamiz.

6-mavzu / 111 daq o‘qishYangilangan: 27-oktabr, 2026
Mavzular ro‘yxati (6 / 11)

Ma’lumotlar bazasida minglab yozuv bo‘lishi mumkin va ulardan kerakligini qo‘lda qidirib bo‘lmaydi. So‘rov — bazadan ma’lum shartga javob beradigan yozuvlarni tanlab olish haqidagi buyruq. So‘rov natijasi ham jadval ko‘rinishida chiqadi, lekin unda faqat kerakli yozuvlar va kerakli maydonlar bo‘ladi.

So‘rovning asosi — shart. Misol uchun, «Kutubxona» bazasida «nashr yili 2015 dan katta», «muallif = Navoiy» yoki «nusxalar soni = 0» degan shartlar yozish mumkin. Shartlarni «VA» hamda «YOKI» bog‘lovchilari bilan birlashtiramiz: «VA»da ikkala shart ham bajarilishi kerak, «YOKI»da bittasi yetarli. Taqqoslash belgilari: =, <> (teng emas), <, >, <=, >=.

So‘rovda natijani tartiblash ham mumkin, masalan, kitoblarni nashr yili bo‘yicha kamayish tartibida chiqarish. Ko‘rsatiladigan maydonlarni ham o‘zimiz tanlaymiz: kitob nomi va muallifi kerak bo‘lsa, boshqa maydonlarni qo‘shmaymiz. Access va LibreOffice Base kabi dasturlarda so‘rovni «Konstruktor» rejimida jadval ko‘rinishida tuzish mumkin, bunda dasturlash shart emas.

Asosiy xulosalar

  • So‘rov bazadan shartga mos yozuvlarni tanlab beradi.
  • Shartlar =, <>, <, >, <=, >= belgilari bilan yoziladi.
  • «VA» da ikkala shart bajariladi, «YOKI» da bittasi yetarli.
  • So‘rovda maydonlar va saralash tartibini tanlash mumkin.

Amaliy topshiriqlar

  1. «Kitoblar» jadvalida (nom, muallif, yil, nusxalar soni) 8 ta yozuv yarating va «yil > 2010» sharti bilan so‘rov tuzing.
  2. Qaysi yozuvlar «muallif = Navoiy VA yil < 2000» shartiga javob berishini aniqlang. Bu shartda «VA» o‘rniga «YOKI» qo‘ysak, natija qanday o‘zgaradi?
  3. Faqat kitob nomi va muallifi ko‘rinadigan, nashr yili bo‘yicha tartiblangan so‘rovni tavsiflab bering (qaysi maydonlar, qaysi shart va tartib).

Mustahkamlash savollari

O‘zingizni sinab ko‘ring: avval o‘ylab ko‘ring, keyin javobni oching.

  1. 1So‘rov nima uchun kerak?
    Katta bazadan shartga mos yozuvlarni tez tanlab olish uchun.
  2. 2«VA» va «YOKI» bog‘lovchilari qanday farqlanadi?
    «VA»da ikkala shart ham rost bo‘lishi kerak, «YOKI»da bittasi rost bo‘lsa yetarli.

0 / 11 mavzu o‘tildi

Kirib belgilash
Informatika 8-sinf darsligi muqovasi
DarslikdaInformatika — 8-sinf