Birlamchi kalit va jadvallar aloqasi

Bir xil ismli ikki o‘quvchi bo‘lishi mumkin, shuning uchun ismga qarab yozuvni aniq ajratib bo‘lmaydi. Birlamchi kalit — qiymati har bir yozuvda takrorlanmaydigan maydon (yoki maydonlar to‘plami); u yozuvni bir ma’noda aniqlaydi. Odatda buning uchun tartib raqami (ID), pasport raqami yoki o‘quvchi kodi olinadi, va kalit maydon bo‘sh bo‘lmasligi kerak.

Barcha ma’lumotni bitta jadvalga yozsak, ular takrorlanib ketadi. Masalan, «Buyurtmalar» jadvalida mijoz ismi va telefoni har bir buyurtmada qayta yozilsa, joy isrof bo‘ladi, o‘zgartirishda esa xato chiqishi mumkin. Shu sababli ma’lumotlar bir nechta jadvalga bo‘linadi: alohida «Mijozlar» (kod, ism, telefon) va «Buyurtmalar» (raqam, mijoz kodi, sana).

Jadvallarni bog‘lash uchun bir jadvaldagi birlamchi kalit ikkinchi jadvalda ham yoziladi: bu ikkinchi jadvalda tashqi kalit deyiladi. Yuqoridagi misolda «Buyurtmalar» ichidagi «mijoz kodi» — «Mijozlar» jadvaliga tashqi kalit. Aloqa «bir-ko‘p» bo‘ladi: bitta mijoz ko‘p buyurtma bera oladi, ammo har bir buyurtma faqat bitta mijozga tegishli.

Asosiy xulosalar

• Birlamchi kalit yozuvni noyob aniqlaydi va takrorlanmaydi.
• Ma’lumotlarni jadvallarga bo‘lish takrorlanishni kamaytiradi.
• Tashqi kalit ikkinchi jadvaldagi birlamchi kalitga ishora qiladi.
• «Bir-ko‘p» aloqada bitta yozuvga bir nechta bog‘liq yozuv mos keladi.