Asosiy kontentga o‘tish
Informatik.uz
2-bob. Scratch muhitida dasturlash

Scratch’da shart bloklari

Dastur qaror qabul qilishi uchun «agar» bloki va qiyoslash amallari ishlatiladi. Spraytning chetga tegishini tekshiramiz va oddiy mantiqiy qaror tuzamiz.

9-mavzu / 111 daq o‘qishYangilangan: 27-oktabr, 2026
Mavzular ro‘yxati (9 / 11)

Scratch’da qaror qabul qilish uchun «Boshqaruv» toifasidagi «agar ... u holda» bloki ishlatiladi. Uning ichiga joylashgan bloklar faqat shart rost bo‘lganda bajariladi. «agar ... u holda ... aks holda» bloki esa shart yolg‘on bo‘lganda boshqa buyruqlarni bajaradi.

Shart «Sezgilar» va «Operatorlar» toifalaridagi olti burchakli bloklardan tuziladi. Masalan, «... ga tegdimi?» bloki spraytning boshqa spraytga yoki rangga tegishini tekshiradi, «>», «<», «=» bloklari esa sonlarni solishtiradi. Bir nechta shartni «va», «yoki», «emas» bloklari bog‘laydi.

Misol: mushuk sahnaning chetiga tekkanda orqaga qaytsin. «Yashil bayroq bosilganda» blokidan keyin «doimiy takrorla» ichiga «10 qadam yur» va «agar chetga tegdimi? u holda → 180 gradusga bur» bloklarini joylang. Kichik tuzatish: mushuk teskari qaramasligi uchun aylanish uslubini «chap-o‘ng» qilib belgilang.

Boshqa misol: sprayt qizil rangga tegsa, «Yutqazdingiz!» deb aytsin. Skript doimiy takrorlash ichida shartni tekshirib turadi. Shart bitta marta tekshirilsa, hodisa o‘tib ketishi mumkin, shuning uchun tekshirishni sikl ichiga qo‘yish kerak.

Asosiy xulosalar

  • «Agar» bloki ichidagi buyruqlar shart rost bo‘lganda bajariladi.
  • «Agar ... aks holda» bloki ikki xil yo‘lni beradi.
  • Shart sezgi va operator bloklaridan tuziladi.
  • Shartni doimiy takrorlash ichida tekshirish kerak.

Amaliy topshiriqlar

  1. Mushuk sahna chetiga tekkanda orqaga qaytadigan skript tuzing.
  2. Sprayt sichqoncha ko‘rsatkichiga tegsa rangini o‘zgartiradigan skript yozing.
  3. Ikki sprayt tekkanda «Urildik!» deydigan va to‘xtaydigan skript tuzing.

Mustahkamlash savollari

O‘zingizni sinab ko‘ring: avval o‘ylab ko‘ring, keyin javobni oching.

  1. 1«Agar» bloki qachon ichidagi buyruqlarni bajaradi?
    Faqat shart rost bo‘lganda.
  2. 2Nega shartni sikl ichiga qo‘yish kerak?
    Shunda dastur uni doim tekshirib turadi va hodisani o‘tkazib yubormaydi.

0 / 11 mavzu o‘tildi

Kirib belgilash
Informatika 6-sinf darsligi muqovasi
DarslikdaInformatika — 6-sinf