Asosiy kontentga o‘tish
Informatik.uz
1-bob. Algoritm asoslari

Chiziqli algoritmlar

Chiziqli algoritmda barcha buyruqlar tartib bilan, bir martadan bajariladi. Kundalik va hisoblash masalalari misolida chiziqli algoritm tuzishni o‘rganamiz.

4-mavzu / 111 daq o‘qishYangilangan: 27-oktabr, 2026
Mavzular ro‘yxati (4 / 11)

Chiziqli algoritm — buyruqlari yuqoridan pastga, ketma-ket va har biri aynan bir marta bajariladigan algoritm. Unda shart tekshirilmaydi va takrorlash yo‘q. Ko‘pchilik kundalik amallar chiziqli: tishni yuvish, sumkani yig‘ish yoki qo‘l yuvish.

Misol: tish yuvish algoritmi. 1) Cho‘tkani oling. 2) Unga pasta suring. 3) Tishlarni 2 daqiqa tozalang. 4) Og‘izni chayqang. 5) Cho‘tkani joyiga qo‘ying. Buyruqlar tartibi muhim: pasta surtmasdan oldin og‘izni chayqasangiz, natija boshqacha bo‘ladi.

Chiziqli algoritm hisob-kitobda ham uchraydi. To‘g‘ri to‘rtburchakning yuzini topish uchun uning tomonlari a va b kiritiladi, so‘ng S = a * b hisoblanadi va natija chiqariladi. Bu algoritmning barcha qadamlari tartib bilan bajariladi.

Chiziqli algoritmni blok-sxemada yuqoridan pastga qarab bitta strelka bilan chizish mumkin. Algoritmni yozgach, uni biror misolda qo‘lda tekshirib ko‘ring. Masalan, a = 4 va b = 5 bo‘lsa, S = 20 bo‘lishi kerak.

Asosiy xulosalar

  • Chiziqli algoritmda buyruqlar tartib bilan, bir martadan bajariladi.
  • Unda shart tekshirish va takrorlash bo‘lmaydi.
  • Buyruqlar tartibi natijaga ta’sir qiladi.
  • Tayyor algoritmni bir misolda qo‘lda tekshirish kerak.

Amaliy topshiriqlar

  1. Non bilan choy ichish yoki sumkani yig‘ish uchun 5–6 qadamli chiziqli algoritm yozing.
  2. Kvadratning perimetri P = 4 * a ni topish algoritmini so‘z bilan va blok-sxema ko‘rinishida tasvirlang.
  3. Uchburchak yuzini topish algoritmini yozing: asos a va balandlik h berilgan. a = 6, h = 4 uchun natijani tekshiring.

Mustahkamlash savollari

O‘zingizni sinab ko‘ring: avval o‘ylab ko‘ring, keyin javobni oching.

  1. 1Qanday algoritm chiziqli deyiladi?
    Buyruqlari ketma-ket, har biri bir martadan bajariladigan algoritm.
  2. 2a = 3 va b = 7 bo‘lsa, `S = a * b` qancha bo‘ladi?
    21.

0 / 11 mavzu o‘tildi

Kirib belgilash
Informatika 6-sinf darsligi muqovasi
DarslikdaInformatika — 6-sinf