Modullar: math va random

Python’ning barcha imkoniyatlari bir joyda emas, ular modullarga bo‘lingan. Modul — tayyor funksiyalar va qiymatlar saqlanadigan fayl. Uni ulash uchun import ishlatiladi: import math. Shundan keyin funksiyaga modul nomi orqali murojaat qilinadi: math.sqrt(25) natijasi 5.0.

math moduli matematik hisoblar uchun mo‘ljallangan. Unda math.sqrt(x) (kvadrat ildiz), math.pi (π soni, taxminan 3.14159), math.floor(x) (pastga yaxlitlash), math.ceil(x) (yuqoriga yaxlitlash), math.sin(x) kabi imkoniyatlar bor. Masalan, radiusi r bo‘lgan doira yuzi math.pi * r * r formulasi bilan topiladi.

random moduli tasodifiy qiymatlar beradi. random.randint(1, 6) 1 dan 6 gacha (ikkalasi ham kiradi) butun son qaytaradi, xuddi o‘yin kubigi kabi. random.choice(names) ro‘yxatdan tasodifiy element tanlaydi, random.shuffle(names) ro‘yxatni aralashtiradi. Bunday sonlar kompyuter formulasi bilan hosil qilingani uchun ularni psevdotasodifiy deyiladi.

Faqat kerakli funksiyani olish ham mumkin: from math import sqrt yozilsa, uni sqrt(16) ko‘rinishida modul nomisiz chaqiramiz. Misol: "Sonni top" o‘yini. Kompyuter secret = random.randint(1, 100) sonini o‘ylaydi, foydalanuvchi esa taxmin qiladi, dastur esa "kattaroq" yoki "kichikroq" deb yo‘l ko‘rsatadi. Dastur faylini random.py yoki math.py deb nomlamang, aks holda modullar chalkashib ketadi.

Asosiy xulosalar

• Modul — tayyor funksiyalar to‘plami; import bilan ulanadi.
• math moduli: sqrt, pi, floor, ceil va boshqalar.
• random moduli: randint, choice, shuffle.
• from modul import nom — funksiyani modul nomisiz ishlatish imkonini beradi.