Asosiy kontentga o‘tish
Informatik.uz
1-bob. Python asoslari

Birinchi Python dasturi

Python — o‘rganish oson va keng qo‘llaniladigan dasturlash tili. Ekranga matn chiqarish, foydalanuvchidan ma’lumot olish va izoh yozishni o‘rganib, birinchi dasturimizni tuzamiz.

1-mavzu / 111 daq o‘qishYangilangan: 27-oktabr, 2026
Mavzular ro‘yxati (1 / 11)

Python — o‘rganish uchun oson va keng qo‘llaniladigan dasturlash tili. Uni Guido van Rossum yaratgan, birinchi versiyasi 1991-yilda chiqqan. Bugun Python veb-saytlar yaratishda, ma’lumotlarni tahlil qilishda, sun’iy intellekt va avtomatlashtirishda ishlatiladi.

Dastur yozish uchun kompyuterda Python tarjimoni va matn muharriri bo‘lishi kerak. Boshlovchilar uchun odatda Python bilan birga o‘rnatiladigan IDLE yoki Thonny muhiti qulay. Tarjimon dastur buyruqlarini yuqoridan pastga qarab birin-ketin bajaradi.

Eng birinchi dastur ekranga matn chiqaradi: print("Salom, dunyo!"). Bu yerda print — chiqarish funksiyasi, qavs ichida qo‘shtirnoqqa olingan matn esa satr deyiladi. Dastur ishga tushirilganda ekranda Salom, dunyo! yozuvi paydo bo‘ladi, qo‘shtirnoqlar esa ko‘rinmaydi.

Foydalanuvchidan ma’lumot olish uchun input() funksiyasi ishlatiladi: name = input("Ismingiz nima? "). Olingan ismni print("Salom,", name) buyrug‘i bilan chiqarish mumkin. Python katta va kichik harflarni farqlaydi, shuning uchun Print deb yozsangiz xato chiqadi. # belgisidan keyingi matn izoh bo‘lib, dastur ishiga ta’sir qilmaydi: # Salomlashish dasturi.

Asosiy xulosalar

  • Python — o‘rganish oson va keng qo‘llaniladigan dasturlash tili.
  • print() funksiyasi ekranga ma’lumot chiqaradi, input() esa foydalanuvchidan ma’lumot oladi.
  • Matn (satr) qo‘shtirnoq ichida yoziladi.
  • Python katta va kichik harflarni farqlaydi.
  • Izoh # belgisi bilan boshlanadi va bajarilmaydi.

Amaliy topshiriqlar

  1. Python muhitini (IDLE yoki Thonny) oching va print("Salom, dunyo!") dasturini yozib ishga tushiring; so‘ng print ni Print ga almashtirib, qanday xabar chiqishini kuzating.
  2. O‘z ismingiz va sinfingizni ikki qatorda chiqaradigan dastur yozing; buning uchun ikkita print() buyrug‘idan foydalaning.
  3. input() yordamida foydalanuvchi ismini so‘rab, unga ismi bilan salom beradigan dastur tuzing va dastur boshiga izoh yozing.

Mustahkamlash savollari

O‘zingizni sinab ko‘ring: avval o‘ylab ko‘ring, keyin javobni oching.

  1. 1print() funksiyasi qanday vazifani bajaradi?
    Ekranga matn yoki boshqa ma’lumotni chiqaradi.
  2. 2Python’da izoh qaysi belgi bilan yoziladi?
    Panjara belgisi (#) bilan; izoh dastur bajarilishiga ta’sir qilmaydi.
  3. 3Nima uchun Print("Salom") buyrug‘i xato beradi?
    Python katta va kichik harflarni farqlaydi, Print nomli funksiya mavjud emas.

0 / 11 mavzu o‘tildi

Kirib belgilash
Informatika 9-sinf darsligi muqovasi
DarslikdaInformatika — 9-sinf