Ro‘yxatlar (list) bilan ishlash
Ro‘yxat bir nechta qiymatni bitta o‘zgaruvchida saqlaydi. Elementlarga indeks orqali murojaat qilish, qo‘shish, o‘chirish va ro‘yxat bo‘ylab sikl yuritishni o‘rganamiz.
Mavzular ro‘yxati (6 / 11)
1-bob. Python asoslari
2-bob. Ro‘yxatlar va satrlar
3-bob. Funksiyalar va modullar
4-bob. Fayllar bilan ishlash
Agar 30 ta o‘quvchining baholarini saqlash kerak bo‘lsa, 30 ta alohida o‘zgaruvchi yaratish noqulay. Buning uchun ro‘yxat (list) ishlatiladi: u elementlarni kvadrat qavsda vergul bilan ajratib saqlaydi, masalan marks = [5, 4, 5, 3, 4]. Ro‘yxatda har xil turdagi qiymatlar ham bo‘lishi mumkin.
Elementlar 0 dan boshlab raqamlanadi, bu raqam indeks deyiladi. marks[0] — birinchi element (5), marks[2] — uchinchi element. Manfiy indeks oxiridan sanaydi: marks[-1] — oxirgi element. Ro‘yxat uzunligini len(marks) funksiyasi beradi, elementni o‘zgartirish esa oddiy: marks[1] = 5.
Ro‘yxatni o‘zgartirish uchun metodlar bor. marks.append(4) oxiriga element qo‘shadi, marks.insert(0, 3) berilgan o‘ringa kiritadi, marks.remove(3) birinchi uchragan 3 ni o‘chiradi, marks.sort() esa o‘sish tartibida saralaydi. Shuningdek sum(marks), min(marks) va max(marks) funksiyalari yig‘indi, eng kichik va eng katta qiymatni topadi.
Ro‘yxat elementlarini for sikli bilan birma-bir ko‘rib chiqish mumkin: for m in marks: va ichida print(m). O‘rtacha bahoni hisoblash uchun print(sum(marks) / len(marks)) yozish yetarli. Mavjudligini tekshirish uchun if 5 in marks: shartidan foydalaniladi.
Asosiy xulosalar
- Ro‘yxat bir nechta qiymatni bitta o‘zgaruvchida saqlaydi:
[1, 2, 3]. - Indekslar 0 dan boshlanadi;
len()uzunlikni beradi. append,insert,remove,sortro‘yxatni o‘zgartiradi.forsikli ro‘yxat elementlarini birma-bir ko‘rib chiqadi.
Amaliy topshiriqlar
marks = [5, 3, 4, 5, 2, 4]ro‘yxati uchun o‘rtacha bahoni, eng katta va eng kichik bahoni chiqaradigan dastur yozing.- Foydalanuvchidan 5 ta son so‘rab, ularni ro‘yxatga
appendbilan qo‘shing, so‘ng ro‘yxatni saralab chiqaring. - Ro‘yxatdagi juft sonlar sonini sanaydigan dastur tuzing:
forsikli ichidaif x % 2 == 0:shartidan foydalaning.
Mustahkamlash savollari
O‘zingizni sinab ko‘ring: avval o‘ylab ko‘ring, keyin javobni oching.
1`a = [10, 20, 30]` bo‘lsa, `a[1]` va `a[-1]` nimaga teng?Javobni ko‘rishJavobni yashirish
`a[1]` = 20 (indeks 0 dan boshlanadi), `a[-1]` = 30 (oxirgi element).2`append()` va `insert()` metodlari qanday farq qiladi?Javobni ko‘rishJavobni yashirish
`append()` elementni ro‘yxat oxiriga qo‘shadi, `insert()` esa istalgan indeksga kiritadi.
Saytga kiring
Slaydlar va PDF faqat ro‘yxatdan o‘tgan foydalanuvchilar uchun: ko‘rish ham, yuklab olish ham. Kirish bepul.
Saytga kiring
Slaydlar va PDF faqat ro‘yxatdan o‘tgan foydalanuvchilar uchun: ko‘rish ham, yuklab olish ham. Kirish bepul.
0 / 11 mavzu o‘tildi
Kirib belgilash