Satrlar va ular ustida amallar

Satr (str) — qo‘shtirnoq yoki apostrof ichidagi belgilar ketma-ketligi: s = "informatika". Satrning har bir belgisi ro‘yxatdagi kabi indeksga ega: s[0] — "i", s[-1] — "a". Uzunlikni len(s) beradi. Ro‘yxatdan farqli, satr elementini bevosita o‘zgartirib bo‘lmaydi: s[0] = "I" xato beradi.

Satrlar ustida bir nechta amal bor. + ikki satrni birlashtiradi ("info" + "rmatika"), * takrorlaydi ("ha" * 3 natijasi "hahaha"). Kesim (slice) yordamida bo‘lakni ajratib olinadi: s[0:4] — "info", s[4:] — "rmatika", s[::-1] — satrni teskari yozilgani. Kesimda oxirgi indeks kirmaydi.

Python’da tayyor satr metodlari ko‘p. s.upper() va s.lower() harflarni katta yoki kichik qiladi, s.find("mat") qism satr o‘rnini (topilmasa -1) qaytaradi, s.replace("a", "o") almashtiradi, s.count("a") belgilar sonini sanaydi. text.split() matnni so‘zlar ro‘yxatiga ajratadi, " ".join(words) esa ro‘yxatni yana satrga birlashtiradi.

Satrni ham for sikli bilan belgilab o‘tish mumkin: for ch in s:. Masalan, unli harflarni sanash uchun if ch in "aeiou": sharti qo‘llanadi. Raqamlardan iborat satrni songa aylantirish uchun int("25"), sonni satrga aylantirish uchun str(25) ishlatiladi; aks holda "5" + 5 kabi amal xato beradi.

Asosiy xulosalar

• Satr — belgilar ketma-ketligi; indeks va kesim (s[1:4]) ishlaydi.
• Satrni bevosita o‘zgartirib bo‘lmaydi, yangi satr hosil qilinadi.
• upper, lower, find, replace, split — eng ko‘p ishlatiladigan metodlar.
• int() va str() satr bilan son o‘rtasida o‘tkazadi.